โครงการหน่วยจัดการความรู้ เรื่องความรุนแรงในครอบครัว รพ.รามาธิบดี
 ( Domestic Violence Knowledge Management Center )


ความเป็นมา

     ความรุนแรงในครอบครัว (Domestic Violence) เป็นปรากฏการณ์ของการใช้กำลัง    ประทุษร้ายต่อชีวิต เสรีภาพ หรือกระทำผิดทางเพศระหว่างคู่สมรสหรือเคยเป็นคู่สมรสหรือระหว่างบุคคลที่อยู่ในครอบครัวเดียวกัน จนเกิดอันตรายแก่อนามัย ร่างกาย เสรีภาพ เพศ จิตใจและชีวิตแก่อีกฝ่ายหนึ่ง
     ความรุนแรงในครอบครัวเป็นปัญหาสุขภาพที่ส่งผลกระทบตั้งแต่ระดับบุคคล ครอบครัว ชุมชน และประเทศชาติ ในระดับบุคคลผู้หญิงที่ถูกคู่ของตนกระทำรุนแรงนั้นส่งผลกระทบต่อ สุขภาพกายและใจด้านสุขภาพกายก่อให้เกิดการติดเชื้อต่างๆ เช่น HIV VDRL หรือมีบาดแผลจากการถูกทำร้าย การตั้งครรภ์ไม่พึงประสงค์ การตกเลือดและแท้ง การถูกบังคับให้ติดแอลกอฮอล์และสารเสพติด ความพิการทางกาย ผลกระทบสุขภาพทางใจ ได้แก่ ความซึมเศร้า หวาดกลัว เครียดและเก็บกด มีความวิตกกังวล ขาดความเชื่อมั่นใน ตนเอง ประณามตนเอง และอื่นๆ ผิดปกติทางบุคลิกภาพ ย้ำคิดย้ำทำ ทุกข์ทรมานใจจนต้องพึ่งยาเสพติด ยิ่งกว่านั้นยังมีผลกระทบถึงแก่ชีวิต
     สถานการณ์ความรุนแรงในครอบครัวในประเทศไทย โดยเฉพาะในผู้หญิง ได้รับความสนใจอย่างเป็นรูปธรรมจากหน่วยงานของทางราชการเมื่อปี พ.ศ. 2542 โดยมติคณะรัฐมนตรี วันที่ 29 มิถุนายน 2542 ออกมาตรการแก้ไขปัญหาความรุนแรงต่อเด็กและสตรี และเห็นชอบกำหนดให้เดือนพฤศจิกายนของทุกปีเป็นเดือนยุติความรุนแรงต่อเด็กและสตรี  เพื่อกระตุ้นให้สังคมตระหนักถึงปัญหาความรุนแรงต่อเด็กและสตรี    นอกจากนี้โรงพยาบาลหลายแห่งในกระทรวงสาธารณสุขได้จัดตั้งศูนย์ช่วยเหลือเด็กและสตรีจากภาวะวิกฤติจากความรุนแรงขึ้นในโรงพยาบาล ต่อมาในปี 2545 สำนักพัฒนาเครือข่ายบริการสุขภาพ ได้ดำเนินโครงการพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานระบบบริการเด็กและสตรีที่ถูกกระทำรุนแรงในโรงพยาบาลนำร่อง 20 แห่ง ตามความพร้อมของโรงพยาบาลแต่ละแห่ง โดยสนับสนุนผลักดันให้มีการจัดตั้งศูนย์ประสานงานในการให้ความช่วยเหลือแก่เด็กและสตรีที่ถูกกระทำรุนแรง ให้ครอบคลุมการให้บริการหลักทั้ง 4 ด้านคือ ด้านการแพทย์และสาธารณสุข ด้านระบบการอำนวยความยุติธรรม ด้านสังคมสงเคราะห์และด้านการปลุกจิตสำนึก โดยเน้นการให้บริการแบบครบวงจร (One stop service) และพัฒนาเป็นเครือข่ายประสานงานเพื่อช่วยเหลือในระดับประเทศ

เป้าหมาย

     ผลลัพธ์ (Outputs &outcomes)
     ผลผลิตหลัก คือ การพัฒนาระบบการรักษาฟื้นผู้ถูกกระทำ ผู้กระทำ/ระบบเครือข่ายการดูแลปัญหาความรุนแรงในครอบครัว ซึ่งมีผลลัพธ์ที่สำคัญดังนี้

     1. มีระบบและเครือข่ายในการดูแลช่วยเหลือบุคคลที่ได้รับความรุนแรงอย่างต่อเนื่องและเป็นรูปธรรม

     2. มีระบบและแนวปฏิบัติในการบังคับรักษาและแก้ไขฟื้นฟูผู้กระทำการรุนแรงต่อบุคคลในครอบครัวในทุกขั้นตอนของกระบวนการยุติธรรมโดยคำนึงถึงความสมานฉันท์
         2.1 มีแนวทางและโปรแกรมในการแก้ไขฟื้นฟูผู้กระทำผิดที่เป็นผู้กระทำการรุนแรงฯทั้งในหน่วยงานที่ส่งต่อและสำนักงานคุมประพฤติ    เพื่อรองรับการดำเนินการในทุกขั้นตอนของกระบวนการยุติธรรม
         2.2 มีกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เช่น ในเรื่องชะลอการฟ้องและเรื่องขจัดความรุนแรงในครอบครัว ที่จะบังคับให้ตัวสามีหรือภรรยา ที่เป็นผู้กระทำการรุนแรงเข้ารับการบำบัดรักษา

     3. มีแนวปฏิบัติในการดูแลช่วยเหลือบุคคลที่ถูกกระทำรุนแรงในแต่ละสหวิชาชีพที่เกี่ยวข้องที่สอดคล้องกับความต้องการของผู้รับบริการ

    4. วิชาชีพที่เกี่ยวข้องกับการดูแลช่วยเหลือและฟื้นฟูผู้ที่ถูกกระทำรุนแรงมีสมรรถภาพเพียงพอต่อการช่วยเหลือที่เหมาะสมกับระดับสถานบริการนั้นๆ

     5. ได้ข้อมูลสถานะขององค์ความรู้เกี่ยวกับความรุนแรงในครอบครัวในด้านต่างๆ ตั้งแต่ขนาดของปัญหา ผลกระทบ แนวทางการป้องกัน แนวทางการดูแลช่วยเหลือ และการฟื้นฟูสมรรถภาพ

     6. มีองค์ความรู้ในการนำเสนอฝ่ายนโยบายเพื่อการออกแนวทางการแก้ไขปัญหาความรุนแรงในครอบครัวในเชิงนโยบายของประเทศ ก่อให้เกิดภาครัฐและองค์กรต่างๆที่เกี่ยวข้องสามารถดำเนินงานในรูปแบบของการบูรณาการให้ประสานสอดคล้องกันไปในทิศทางเดียวกัน  เพื่อให้เกิดการดูแลอย่างครบถ้วนและต่อเนื่อง

[ ย้อนกลับ ]